• posłuchaj fragmentu przedstawienia
• zdjęcia z przedstawienia
  w Teatrze Śląskim 20-09-06
• zdjęcia z przedstawienia
• Powrót

Patronat honorowy nad jedynym w Polsce występem baszkirskich artystów objął
Jego Ekscelencja
Vladimir Grinin
Ambasador Federacji Rosyjskiej w Rzeczpospolitej Polskiej.

Współorganizatorzy występu:

Rosyjski Państwowy Teatr Dramatyczny
Republiki Baszkirii (Ufa)

Ludmiła Razumowska

"Wasza siostra i niewolnica"
historia Marii Stuart i Elżbiety I

Ludmiła Nikołajewna Razumowska

Aktorka, dramatopisarka, urodziła się 2 lutego1946 roku w Rydze. Nosi nazwisko ojczyma. Jej ojciec był Ormianinem, a matka Udmurtyjką. Ponieważ ojczym był wojskowym, rodzina często zmieniała miejsce zamieszkania. Od 1959 mieszkała w Leningradzie. Po skończeniu szkoły została aktorką i występowała na prowincji. W latach 1969-74 studiowała w Instytucie Teatru, Muzyki i Sztuki Filmowej w Leningradzie. Następnie w latach 1978-79 doskonaliła kwalifikacje zawodowe na wyższych kursach teatralnych w instytucie teatralnym w Moskwie (GITIS).

W 1978 roku, kontynuując wcześniejsze próby twórcze, napisała sztukę Pod jednym dachem (Pod odnoj kryszej), która została wystawiona w Leningradzie. Rok później powstał - Sen starego domu (Son starogo doma), który był zrealizowany w teatrze po raz pierwszy w 1986 roku, a opublikowany dopiero po trzech latach. W roku 1980 Razumowska otrzymała od ministerstwa kultury ZSRR propozycję napisania sztuki o "trudnej młodzieży". W ten sposób powstała Daroga Helena Siergiejewna (Droga Jelena Siergiejewna), która nie zyskała oficjalnej aprobaty. Autorka poddała ostrej krytyce młodzież sowiecką, zarzucając jej brak zasad moralnych, cynizm oraz bezwzględność w dążeniu do kariery i wszelkich wygód. Sztuka wystawiona jesienią 1982 roku w Leningradzie, została szybko wycofana z repertuaru, w 1987 roku wróciła na scenę. W 1981 roku Razumowska napisała Medeę (Miedieja), rok później Sad bez ziemi, w 1984 roku Majja i Siostra moja rusałka, 1985.( Siestra moja-rusałoczka). W sztuce Wasza siostra i więzień (Wasza siestra i plennica,1989) autorka przywołuje zdarzenia z przeszłości, związane z losem Marii Stuart, które służą jako kanwa rozważań nad zasadniczymi kwestiami natury moralno-duchowej.

Twórczość Razumowskiej wyrasta z tradycji wielkiej literatury rosyjskiej, dramaturgii Czechowa, jest jej wspaniałą kontynuatorką i godną następczynią. Mistrzostwo w przedstawianiu życia takim, jakie ono jest, bez upiększeń. Ostrość i bezkompromisowość w ukazywaniu losu współczesnego człowieka żyjącego w oderwaniu od tradycji, od istoty tego, co zwykliśmy nazywać człowieczeństwem, krytyka sowieckiej rzeczywistość, była częstym powodem zakazu wystawiania utworów Razumowskiej w Związku Radzieckim. Ulubionymi postaciami dramatopisarki są zwykli ludzie rozczarowani życiem, zmęczeni kłopotami, którzy starają się zrobić wszystko, aby zrealizować swoje marzenia o lepszym świecie. Tacy są też bohaterowie Placu św. Włodzimierza: Paszka i Wiera. Kiedyś byli sobie bliscy przez młodzieńcze, niespełnione uczucie. Przypadek sprawił, że odnajdują się po wielu latach i odnawiają znajomość. Razem spędzają ulotne chwile pełne radości i ciepła, które są dla nich ratunkiem przed beznadzieją i samotnością. Planują wspólną przyszłość, gdzieś w małym domku na wsi, z dala od problemów. Plac św. Włodzimierza to wzruszająca sztuka o dwojgu ludziach, którzy zagubieni w świecie rządzonym przez pieniądz, walczą o swoją godność i odrobinę szczęścia.

Na skutek zmian w polityce kulturalnej w okresie pierestrojki utwory Razumowskiej bez przeszkód trafiły na sceny wielu teatrów. W 1989 roku wydała pierwszy zbiór swojej dramaturgii pt. Sad bez ziemi, złóżony z sześciu utworów. Obecnie Ludmiła Razumowska jest cenioną i popularną dramatopisarką, której sztuki są wystawiane nie tylko w Rosji, ale także na Litwie, w Estonii, Niemczech i Wielkiej Brytanii m.in. Pod jednym dachem, Życie Jury Kurioczkina i jego najbliższych, Biografia.

Bibliografia: WOLFGANG KASACKI: Lexikon der Russichen Literatur des 20. vom Beginn des Jahrehunders bis zum Ende der Sowietara. Munchen 1992. Przekład: Bronisław Kadzis.

Tekst zaczerpnięto ze strony Teatru Nowego w Łodzi

Reżyser - Michaił Rabinowicz
Scenografia i kostiumy - Ałła Korzenkowa
Choreografia - Mikołaj Reutow
Światło - Anatolij Kuzniecow

W spektaklu wykorzystano utwory Stefana Mikusa, Petera Gabriela i Anatolia Tarasowa.

Premiera spektaklu odbyła się 27 września 1996 r.

Obsada:
• Maria Stuart, królowa Szkocji - Ajgul Szakirowa
• Henryk Darnley, jej mąż, król Szkocji - Oleg Salcyn
• James Boswell - Paweł Edrenkin
• Dawid Riccio, sekretarz Marii; Giuseppe jego brat - Siergiej Basow
• Murray, brat Marii, z nieprawego łoża- Robert Safin
• Lady Huntley, żona Boswella - b
• Nadworne damy - Irina Busygina, Tatiana Grigoriewa, Anna Burmistrowa, Aleksandrina Bałandina
• Żołnierze - Grigorij Nikołajew, Rustem Gajsin, Ilia Miasnikow, Damir Krotow
• Elżbieta I - Tatiana Makruszyna
• Norfolk - Anatolij Chaustow
• Northumberland - Oleg Szumiłow
• Lester - Timur Garipow
• Cecil, kanclerz - Władimir Łatypow
• Gifford - Rustem Gajsin

Czy wiecie, czym jest konflikt dwóch osobowości? A jeśli to kobiety i do tego królowe? Młoda, wesoła, energiczna Szkotka Maria Stuart i Angielka Elżbieta Tudor - zimna, wyrachowana, przebiegła intrygantka. Dwie silne osobowości i ich niezwykłe losy... Co jest ważniejsze dla królowej: miłość czy powinność, władza czy uczucie? Powodowane zarówno wysokimi, jak i niskimi pobudkami wciąż pozostają samotnymi, zranionymi kobietami, skazanymi przez los na wrogość wobec siebie nawzajem, mimo że są siostrami...

Nie spotkają się w spektaklu. Historia Marii zostanie opowiedziana w pierwszej części, historia Elżbiety - w drugiej. Połączy je tylko ogromne lustro jednakowo odbijające tę, która złożyła władzę i koronę na ołtarzu miłości, jak i tę, która zrezygnowała z miłość dla tronu.

Odkąd jestem uwięziona, siostro, wiele przemyślałam i na wiele rzeczy patrzę dziś inaczej. Nigdy przedtem tyle nie rozmyślałam o tym, co przemijające i o tym, co wieczne, o ziemskim i boskim. W tym sensie, dzięki więzieniu, odzyskałam wzrok. I mimo tego, siostro, jak pokorną nie byłaby moja dusza, powraca pytanie: "Za co i jakim prawem?!" Dziwne, siostro, jakie to dziwne, że jeden człowiek, kobieta, nagle okazuje się wrogiem całego państwa.

Wasza siostra i niewolnica Maria-królowa

Maria Stuart

Panie Boże Wszechmocny, nie ma ani jednego Twojego przykazania, którego bym nie złamała. Zabijałam, cudzołożyłam, kłamałam. I tylko nieskończoność Twojej miłości może stopić mój grzech… Zbaw, Panie, i zmiłuj się nad nienawidzącą i krzywdzącą mnie, i sprowadzającą na mnie klęskę siostrą moją królową Elżbietą i nie pozwól jej zginąć przeze mnie grzeszną.

Elżbieta I

O, jak bardzo jesteś mi nieprzychylny, Panie, że i teraz, u szczytu władzy, zazdroszczę tej, której chwile są policzone. I wiem, na przekór całej niesprawiedliwości, że wybaczysz jej wszystkie przewinienia i znów na nią spłynie łaska Twej Boskiej Miłości. A ja, która w tym życiu nie zaznałam ani radości, ani ukojenia, cóż ja zabiorę do grobu prócz mego osierocenia i nędznej zawiści? Panie, Ty widzisz, ja nie chciałam, to Ty sam włożyłeś w moje ręce topór... a ja tylko każę spaść mu na jej szyję!

Spektakl "Wasza siostra i niewolnica..." brał udział w festiwalu "Teatr bez granic" w 1997 roku w Magnitogorsku: nagroda za najlepszą rolę żeńską dla Tatiany Makruszynej (w roli Elżbiety I); na Festiwalu Republiki Baszkirii nagroda za najlepszą reżyserię dla Michaiła Rabinowicza i za debiut aktorski dla Ajgul Szakirowej (Maria Stuart), dwa razy wystawiany w Moskwie (na deskach Teatru im. Mossowietu i Teatru na Tagance), a także w Wilnie, Mińsku, Krasnojarsku i Petersburgu.